Gustaaf de Haas

Splash.... and Go


De Catalina vliegt weer
Tijdens de oorlog was onderluitenant de Haas spion voor de geallieerden. Met een Catalina werd hij in vijandig gebied gedropt. Op 25 augustus 1945 werd de Haas in een Kemetai-kantoor vermoord. Precies zestig jaar later organiseert zijn zoon Gustaaf een herdenkingstocht met de Legendarische Catalina.


Begin augustus kreeg ik een brief op kantoor bij Moesson. Gustaaf de Haas nodigde mij uit om samen met 14 anderen een vlucht te maken met een Catalina. Waarom? Dat zou nog een heel verhaal blijken.

De Catina vliegt weer...
In 1933 werd de Catalina ontwikkeld in opdracht van de Amerikaanse Marine die behoefte had aan een lange afstands verkenningsvliegtuig. Het ontwerp van de Catalina was revolutionair. De drijvers (floaters) aan de vleugels waren opvouwbaar in het vleugeleind. Bovendien was de Catalina een parasoldekker, dat wil zeggen dat het vliegtuig een grote, enkele vleugel bezit. De catalina viel direct op door haar goede prestaties; ze maakte een non-stop vlucht van zesduizend kilo- meter ,van San Fransisco naar Panama, in vierendertig uur.

Torpedo
Tijdens de tweede wereldoorlog was het de hoofdtaak van het toestel om onderzeeërs op te sporen op zicht vanuit beide koepels (blisters) en die vervolgens uit te schakelen met torpedo's. Voor het kleinere werk waren er mitrailleurs op de blisters. De gemiddelede levensduur van de Catalina in die tijd was negen maanden. In Indië draaiden de Cats diensten van veertien uur. Tijdens de missies was er een negenkoppige bemanning aan boord. In totaal zijn er van 1941 tot 1958 achtenzeventig Catalina's in dienst van de Nederlandse Marine Luchtvaartdienst geweest. Ze waren sterk en betrouwbaar, in staat overal in baaien en op meren te landen, en ook op het land, waarvoor er twee intrekbare wielen werden gebruikt. Taken: Lange afstands verkenningen, transporten en communicatie.

Aviodrome
In het Aviodrome bij Lelystad staat de enige nog vliegende Catalina ter wereld. Haar eerste vlucht is van 12 november 1941. De Catalina heeft drie kills op haar naam staan, d.w.z. dat ze drie onderzeeërs heeft uitgeschakeld. De Cat is door de stichting Catalina PBY gekocht en gerestaureerd.

Een vlucht met Gustaaf
Toen de uitnodiging van Gustaaf de Haas bij mij op de mat viel, was ik verbaasd. Gustaaf nodigde mij uit om met 14 anderen, die iets bijzonders voor hem betekenen , een vlucht te maken met de Catalina. Maar ik kende Gustaaf de Haas helemaal niet. Wie is deze man? Gustaaf, (Magelang, 1935) is de zoon van onderluitenant Hendrik Johan de Haas, die tijdens een spionage missie vanuit Australië was vermoord. Doordat hij zijn vader zo jong al moest missen en geen afscheid van hem heeft kunnen nemen, is de dood van zijn vader een obsessie van hem geworden. Gustaaf was jarenlang een ongeleid projectiel, vol haat tegen japanners en vol pijn over zijn kampjaren. Inmiddels is Gustaaf 70 jaar, bijna twee keer zo oud als zijn vader nooit is geworden. In de jaren die achter hem liggen heeft hij alles geprobeerd om achter de feiten rond de dood van zijn vader te komen. In die tijd werd Gustaaf gesteund door veel vrienden, en ook Moesson ondersteunde hem; hield hem in contact met zijn Indische ik, aldus Gustaaf. Toen hij besloot zestig jaar na de dood van zijn vader hem te herdenken met een Catalina vlucht, nodigde hij daarom ook Moesson uit.

Marjolein van Asdonck - de Moesson , 01 october 2005